John von Neumann

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
John von Neumann
JohnvonNeumann-LosAlamos.gif
Persona informo
Naskonomo Margittai Neumann János Lajos
Naskiĝo 28-an de decembro 1903 (1903-12-28)
en Budapeŝto
Morto 8-an de februaro 1957 (1957-02-08) (53-jara)
en Walter Reed Army Medical Center, Vaŝingtono, Flag of the United States (1912-1959).svg Usono
Mortokialo prostata kancero
Tombo Princeton Cemetery
Lingvoj franca lingvogermana lingvolatina lingvoantikva greka lingvohungara lingvoangla lingvo
Loĝloko Usono
Ŝtataneco HungarioUsonoAŭstrio-Hungario
Alma mater Svisa Federacia Instituto pri Teknologio ZurikoUniversitato Eötvös LorándUniversitato de Göttingen
Familio
Edz(in)o Klára Dán
Infano Marina von Neumann Whitman
Profesio
Profesio matematikisto • komputikistokemiistofizikistoinĝenieroinventistoekonomikisto • nuclear physicist • universitata profesoro
Verkoj ludoteorio
ergodic theory
aroteorio
Von Neumann cellular automaton
Von Neumann neighborhood
Von Neumann universal constructor
arkitekturo de von Neumann
alĝebro de von Neumann
von Neumann–Morgenstern utility theorem
Von Neumann regular ring
Information icon.svg
vdr
von Neumann en 1940

John Louis von NEUMANN (origine en la hungara NEUMANN János Lajos; pron. NOjman JAnoŝ LOjoŝ; naskiĝis la 28-an de decembro 1903 en Budapeŝto, Hungario, mortis la 8-an de februaro 1957 en Vaŝingtono) estis geniulo kaj mirinfano, kiu faris gravajn kontribuojn al komputada teorio, kvantuma mekaniko, la teorio de aroj kaj ekonomiko.

Lia libro "La Teorio de Ludoj kaj Ekonomia Konduto" (angle: "The Theory of Games and Economic Behavior"), verkita kun Oskar Morgenstern, restas fundamenta verko de ludoteorio.

Oni atribuas al li la ideon de la program-memorila modelo de komputado, t. e. la principo, ke programoj ekzistu en la sama, modifebla memoro kiel ilian datumoj. Hodiaŭ oni parolas pri la "von-Neumann-arkitekturo" de komputiloj kaj la "von-Neumann-malvastejo" de ĉi tiu arkitekturo.